Geotermal.uzO‘zbekistonda geotermal energiya Saytdan qidirish

Bosh sahifa / Tadqiqotlar

Jurnal maqolasiBepul o‘qish mumkin

Buxoro–Xiva regionidagi neft va gaz konlari bilan birga uchraydigan qatlam suvlarida mikrokomponentlarning tarqalish qonuniyatlari

Закономерности распространения микрокомпонентов в пластовых водах, сопутствующих нефтяным и газовым месторождениям Бухаро-Хивинского региона

H. N. Musaev, T. I. Muminjanov, H. F. Hudoyberdiev

  1. Institute of Geology and Exploration of Oil and Gas Fields (IGIRNIGM), Tashkent, Uzbekistan
PDFni ko‘rish1008 KB Iqtibos

Nashriyot sahifasi

O‘zbekiston neft va gaz jurnali (Uzbek Journal of Oil and Gas), No. 2

Sana2008

Son2008, pp. 4–6

TilRus tili (ingliz tilidagi annotatsiya bilan)

LitsenziyaKo‘rsatilmagan

Nashr etgan«O‘zbekneftgaz»

Asosiy jihatlar

  • Qatlam suvlari minerallashuvi zonalari: 50 dan kam, 50–100, 100–150, 150–200, 200–250 va 250 g/l dan ortiq.
  • Dengizko‘l ko‘tarilmasi, 100–150 g/l li suvlar: yod 31,14–49 mg/l, brom 311,5–524,8 mg/l, bor oksidi 1 052 mg/l gacha.
  • Janubiy Zekri va Janubiy Kemachi, 150–200 g/l va undan ortiq namakoblar: yod 116 va 206 mg/l gacha, brom 1 206 va 1 265 mg/l gacha, bor oksidi 1 014 va 2 440 mg/l gacha.
  • Beshkent bukilmasi, yuqori yura karbonatlari: yod 1,27–84 mg/l, brom 7–357,8 mg/l, bor oksidi 3–1 337 mg/l.
  • Yangi Qoratepa: yod 84,7 mg/l gacha, brom 559,9 mg/l gacha; Sho‘rtan: yod 84 mg/l, brom 357,8 mg/l, bor oksidi 1 337 mg/l.
  • Qatlam suvlarining baholangan tabiiy zaxiralari: Kemachi-Zekri 49 612 500 m³, Xauzak 717 696 000 m³, Alan 860 789 793 m³, Feruza 21 467 600 m³.

Kalit so‘zlar

  • qatlam suvlari
  • namakoblar
  • yod
  • brom
  • bor
  • Buxoro–Xiva regioni
  • Beshkent bukilmasi
  • Dengizko‘l ko‘tarilmasi

Qisqacha mazmun

Qatlam suvlarini yod, brom va bor manbai sifatida o‘rgangan bu maqolada Buxoro–Xiva regionidagi neft va gaz konlari suvlaridagi mikrokomponentlar tavsiflanadi. Minerallashgan yer osti suvlaridan sanoat miqyosida faqat yod va brom olinadi; regionda yod Kruk neft-gaz konining yo‘ldosh suvlaridan ishlab chiqariladi. Xaritada qatlam suvlarining minerallashuvi bo‘yicha zonalar — 50 g/l dan kamdan 250 g/l dan ortiqqacha — va har bir kondagi yod, brom va bor oksidi miqdori ko‘rsatilgan.

Dengizko‘l ko‘tarilmasida minerallashuvi 100–150 g/l bo‘lgan qatlam suvlarida yod 31,14 mg/l (Sharqiy Dengizko‘l) dan 49 mg/l gacha (Jarchi), brom 311,5 mg/l (Istmok) dan 524,8 mg/l gacha (Jarchi), bor oksidi esa 1 052 mg/l gacha (Jarchi). Minerallashuvi 150–200 g/l va undan ortiq kuchli namakoblar tarqalgan joylarda, Janubiy Zekri va Janubiy Kemachi konlarining kontur atrofidagi suvlarida miqdorlar minimal sanoat konsentratsiyalaridan 6–20 marta yuqori: yod mos ravishda 116 va 206 mg/l gacha, brom 1 206 va 1 265 mg/l gacha, bor oksidi 1 014 va 2 440 mg/l gacha.

Beshkent bukilmasining yuqori yura karbonat jinslarida yod 1,27 dan 84 mg/l gacha, brom 7 dan 357,8 mg/l gacha, bor oksidi 3 dan 1 337 mg/l gacha (Sho‘rtan) o‘zgaradi. Yuqori va anomal yuqori konsentratsiyalar asosan xloridli-kalsiyli kuchli namakoblarda uchraydi. Mualliflar Kemachi-Zekri, Xauzak, Pirnazar, Janubiy Zekri, Alan, Yangi Qoratepa va Feruza konlarini kengaytirilgan laboratoriya sinovlariga tavsiya qiladi va ularning XV mahsuldor gorizontidagi qatlam suvlarining tabiiy zaxiralarini 21 467 600 m³ (Feruza) dan 860 789 793 m³ gacha (Alan) baholaydi.

Rasmlar (1)

Buxoro–Xiva regioni xaritasi: qatlam suvlari minerallashuvi shimoli-sharqdagi 50 g/l dan kamdan janubdagi 250 g/l dan ortiqqacha ranglar bilan ko‘rsatilgan, har bir kondagi yod, brom va bor oksidi qiymatlari hamda chuqur uzilmalar
Rasm. Qatlam suvlaridagi mikrokomponentlar miqdori. 1 – sanoat konsentratsiyalaridan yuqori qiymatlar; 2 – kon nomi (suratda — minerallashuv, g/l; maxrajda — natriy-xlor koeffitsiyenti); 3 – gidroizominerallar, g/l; 4 – gidrokimyoviy zonalar minerallashuvi, g/l: 4a – 50 gacha, 4b – 50–100, 4v – 100–150, 4g – 150–200, 4d – 200–250, 4e – 250 dan ortiq; 5 – chuqur uzilmalar. Manba: H. N. Musaev, T. I. Muminjanov va H. F. Hudoyberdiev (2008), Musaev va boshq. (2008), rasm.

Iqtibos namunasi

H. N. Musaev, T. I. Muminjanov and H. F. Hudoyberdiev (2008). Mechanism of microcomponents distribution in formation waters, concomitant to oil and gas fields of Bukharo-Khivinsky region. O‘zbekiston neft va gaz jurnali (Uzbek Journal of Oil and Gas), No. 2, 2008, pp. 4–6. https://drive.google.com/file/d/1O8oXDL-DIcHnrxIphkb-AiSkUKk1_WPq/view