Toshkentdagi Neft va gaz konlari geologiyasi hamda qidiruvi instituti (IGIRNIGM) xodimi A.T. Muhammadiyev Janubi-G‘arbiy Hisor neft-gazli mintaqasining o‘rta–yuqori yura karbonat yotqiziqlaridagi yer osti suvlarining geotermik xususiyatlarini tahlil qildi. Mintaqadagi sanoat ahamiyatiga ega uglevodorod konlari aynan shu yotqiziqlarda joylashgan. Maqola «Neftegazovaya Geologiya. Teoriya i Praktika» jurnalida 2025-yil 22-sentabrda onlayn e’lon qilindi.
Yura kesmasi bo‘ylab harorat, geotermik gradient va geotermik bosqich taqqoslanganda, bu qiymatlar janubi-g‘arbdan shimoli-sharqqa tomon keng oraliqda o‘zgarishi aniqlandi. O‘zgarish cho‘kindi qoplamning cho‘kish chuqurligi, litologiya va tektonikaga bog‘liq. Muallif XVa va XV gorizontlari uchun hozirgi haroratlarning sxematik xaritalarini tuzdi.
Ma’lumotlar mintaqada burg‘ulangan 86 ta izlov va qidiruv qudug‘idan olingan. Yura davri suvli jinslarida harorat 34–137 °C, geotermik gradient har 100 m ga 1,47–3,85 °C, geotermik bosqich esa 26–68 m/°C ni tashkil etadi.
Nega bu muhim
Maqola neft-gaz geologiyasi uchun yozilgan, biroq yer qa’ridagi bunday harorat va gradientlar geotermal loyihalar uchun birinchi navbatda bilish zarur bo‘lgan ma’lumotlardir.