Prezidentning 2026-yil 13-oktabrdagi qarori 14-oktabrda e’lon qilindi. Hujjat ilg‘or «yashil» texnologiyalar asosida issiqxonachilikni rivojlantirish va tomorqa yerlaridan samaraliroq foydalanishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlarni belgilaydi. Qaror issiqxonalarga beriladigan yangi yordamni tozaroq va samaraliroq isitishga bog‘laydi.
Qishki elektr to‘lovining yarmi
2026-yil 1-noyabrdan 2030-yil 1-aprelgacha issiqlikni tejaydigan qoplamalar yoki energiya tejamkor «yashil» isitish qo‘llayotgan issiqxonalarga oktabr–mart oylarida sarflangan elektr energiyasi xarajatining 50%i subsidiya sifatida qoplab beriladi. Qarorda «yashil» isitishning to‘rt turi sanab o‘tilgan: issiqlik nasoslari, geotermal isitish tizimlari, quyosh isitish tizimlari va yuqori samarali elektr isitish.
Tomorqadagi issiqxonalarga yordam
Toshkent viloyatining beshta tumanida — Toshkent, Zangiota, Qibray, Yangiyo‘l va Yuqori Chirchiqda — Energiya samaradorligi milliy agentligi tomorqa issiqxonalari uchun quyosh panellari, issiqlik nasoslari, infraqizil isitgichlar va boshqa energiya tejovchi uskunalarni sotib olish va o‘rnatish xarajatining 40%ini qoplaydi. Bu bir martalik subsidiya 100 mln so‘mgacha bo‘lib, 2030-yil 1-yanvarga qadar beriladi.
Kambag‘allikni qisqartirish maqsadli jamg‘armasi Toshkent viloyatining issiqxonachilikka ixtisoslashgan 50 ta mahallasida har bir oilaga 200 mln so‘mgacha mablag‘ ajratadi. Markaziy bank oilalar uchun imtiyozli kreditlarni tajriba tariqasida joriy etadi: yangi «yashil» issiqxona qurish uchun 300 mln so‘mgacha, mavjud issiqxonani modernizatsiya qilish uchun esa 150 mln so‘mgacha.
Soliq imtiyozlari
Qishloq xo‘jaligi tovar ishlab chiqaruvchilariga QQSning 0% stavkasi qo‘llaniladi, o‘z mahsulotini sotishdan olingan foydaga esa foyda solig‘i 0% stavkada hisoblanadi; foyda solig‘idagi bu imtiyoz baliqchilik xo‘jaliklariga ham tatbiq etiladi. Daromadining kamida 60%ini issiqxonalardan oladigan korxonalar 2026-yil 1-yanvardan 2029-yil 1-yanvargacha ijtimoiy soliqni 1% stavkada to‘laydi. Ulardan yuridik shaxslar esa 2027-yil 1-yanvardan 2030-yil 1-yanvargacha yer va mol-mulk soliqlarini odatdagi miqdorning yarmida to‘laydi.
Toshkent atrofida toza havo uchun
O‘sha kuni Prezident Toshkent shahri va unga qo‘shni beshta tumandagi issiqxonalar uchun maxsus ekologik rejim joriy etish haqidagi takliflar bilan tanishdi. Bu hududlarda kuz va qishda shamol kuchsiz bo‘ladi va harorat inversiyasi kuzatiladi, shu sababli ifloslantiruvchi moddalar poytaxt yaqinida to‘planib qoladi. Takliflarga ko‘ra, qattiq yoqilg‘i yoqadigan issiqxonalar 2026-yil 1-dekabrgacha tabiiy gaz, elektr, geotermal yoki quyosh energiyasiga yoxud issiqlik elektr stansiyalarining chiqindi issiqligiga o‘tishi kerak. Buning uchun gektariga 50 mln so‘mgacha subsidiya va yetti yilga 3 mlrd so‘mgacha imtiyozli kredit berish taklif qilingan. Bu chora-tadbirlar hozircha taklif darajasida, yuqoridagi qaror esa allaqachon imzolangan.
Nega bu muhim
Qarorda issiqlik nasoslari va geotermal isitish to‘g‘ridan-to‘g‘ri tilga olingan. Demak, yer issiqligi bilan isitadigan issiqxonachilar boshqa toza usullarni qo‘llayotganlar bilan teng yordam oladi. Issiqxonachilik — O‘zbekistonda geotermal issiqlikdan eng avval foydalanila boshlangan sohalardan biri: ko‘plab issiqxonalar 1970–80-yillarda gidrotermal suvlar asosida qurilgan.
