2026-yil 27–31-iyulda GRÓ Geotermal o‘quv dasturi tinglovchilari Islandiyaning g‘arbiy va shimoliy qismidagi geotermal obyektlarni ko‘zdan kechirdi. Ular orasida dasturning O‘zbekistondan birinchi tinglovchisi — Navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universitetidan Elbek Ochilov ham bor edi. Safarga tayyorgarlik sifatida 23- va 24-iyulda Reykyavikda ma’ruzalar o‘qildi.
Birinchi manzil Yevropadagi eng ko‘p suv beradigan issiq buloq — Deildartunguhver bo‘ldi. Bu yerda suv 97 °C haroratda, sekundiga taxminan 180 litr miqdorida yer yuzasiga chiqadi. Uning bir qismi mos ravishda 34 km va 64 km uzoqlikdagi Borgarnes va Akranes shaharlarini isitadi. Tinglovchilar buloqning nasos stansiyasini, Reykholtdagi Snorri Sturlusonning o‘rta asrlarga oid qo‘rg‘oni qoldiqlarini — uning issiq hovuzi va hovuz bilan uy o‘rtasidagi tunnelni, shuningdek, Borgarfjörður hududidagi Laugalandda geotermal suv bilan isitiladigan bodring issiqxonasini ko‘rdi.
28-iyulda Norðurorka kompaniyasining tadqiqot va texnik xizmat ko‘rsatish bo‘yicha loyiha menejeri Sigurveig Árnadóttir va bosh muhandisi Pétur Freyr Jónsson guruhga kompaniyaning Eyjafjörðurdagi Laugaland hamda 2003-yilda issiq suv topilgan Hjalteyridagi qazib olish maydonlarini ko‘rsatdi. Tinglovchilar nasos stansiyasi va quduq binolarini ko‘rdi, hududdagi geotermal qidiruv ishlari haqida ma’lumot oldi hamda Akureyri shahrining markazlashtirilgan issiqlik ta’minoti ofisdan qanday boshqarilishi bilan tanishdi. Shuningdek, ular Hveravellirdagi issiqxonaga va Öxarfjörðurdagi Silfurstjarnan losos xo‘jaligiga bordi. Bu xo‘jalik hovuzlaridagi sharoitni boshqarish uchun geotermal suvni sovuq chuchuk suv bilan aralashtiradi.
30-iyulda milliy energetika kompaniyasi Landsvirkjun guruhni Þeistareykir va Krafla stansiyalarida qabul qildi. Quvvati 90 MVt bo‘lgan Þeistareykir stansiyasining har biri 45 MVt quvvatli ikki bloki 2017- va 2018-yillarda ishga tushgan. Krafla 1978-yildan beri elektr energiyasi ishlab chiqaradi, hozir unda 30 MVt quvvatli ikkita turbina ishlaydi. Krafla yaqinida tinglovchilar IDDP-1 chuqur burg‘ulash qudug‘i joylashgan joyni ko‘rdi: 2009-yil iyunda bu quduq 2 104 m chuqurlikda riolit magmasiga yetib borgan. Tinglovchilar, shuningdek, Námafjall, tog‘lik hududdagi Hveravellir va Geysir yuqori haroratli maydonlari bilan tanishdi.
Nega bu muhim
O‘zbekistonda geotermal energiyadan asosan isitish va issiqxonalar uchun foydalanish ko‘rib chiqilmoqda, elektr energiyasi ishlab chiqarish esa uzoqroq istiqbol masalasi. Safarda ularning har biriga amaldagi misollar ko‘rsatildi: issiq buloq suvi bilan ishlaydigan markazlashtirilgan issiqlik ta’minoti tarmog‘i, geotermal suvda ishlaydigan issiqxonalar va baliqchilik xo‘jaligi hamda yuqori haroratli geotermal maydonlardagi elektr stansiyalari.
