Prezidentning ilg‘or «yashil» texnologiyalar asosida issiqxonachilikni rivojlantirish va tomorqa yerlaridan samaraliroq foydalanish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risidagi 2026-yil 13-oktabrdagi qarori 14-oktabrda e’lon qilindi. Qaror issiqxonalarga beriladigan yangi yordamni toza va samaraliroq isitish bilan bog‘laydi.
Qishki elektr to‘lovining yarmi
2026-yil 1-noyabrdan 2030-yil 1-aprelgacha issiqlikni tejovchi qoplamalar yoki energiya tejamkor «yashil» isitishdan foydalanadigan issiqxonalarning oktabr–mart oylarida sarflagan elektr energiyasi xarajatlarining 50%i subsidiya hisobidan qoplab beriladi. Qarorda «yashil» isitishning to‘rt turi ko‘rsatilgan: issiqlik nasoslari, geotermal isitish tizimlari, quyosh isitish tizimlari va yuqori samarali elektr isitish.
Tomorqadagi issiqxonalarga yordam
Toshkent viloyatining beshta tumanida (Toshkent, Zangiota, Qibray, Yangiyo‘l va Yuqori Chirchiq) Energiya samaradorligi milliy agentligi 2030-yil 1-yanvarga qadar tomorqadagi issiqxonalar uchun quyosh panellari, issiqlik nasoslari, infraqizil isitgichlar va boshqa energiya tejovchi uskunalarni xarid qilish va o‘rnatish xarajatlarining 40%ini, 100 mln so‘mgacha, bir martalik subsidiya sifatida qoplaydi.
Kambag‘allikni qisqartirish maqsadli jamg‘armasi Toshkent viloyatining issiqxonachilikka ixtisoslashgan 50 ta mahallasida har bir oilaga 200 mln so‘mgacha mablag‘ ajratadi. Markaziy bank oilalar uchun imtiyozli kreditlarni tajriba tariqasida joriy etadi: yangi «yashil» issiqxona qurish uchun 300 mln so‘mgacha, mavjud issiqxonani modernizatsiya qilish uchun esa 150 mln so‘mgacha.
Soliq imtiyozlari
Qishloq xo‘jaligi tovar ishlab chiqaruvchilari uchun QQS stavkasi 0% etib, o‘z mahsulotini sotishdan olingan foyda bo‘yicha foyda solig‘i stavkasi ham 0% etib belgilanadi; bu foyda solig‘i stavkasi baliqchilik xo‘jaliklariga ham tatbiq etiladi. Daromadining kamida 60%ini issiqxonalardan oladigan korxonalar 2026-yil 1-yanvardan 2029-yil 1-yanvargacha ijtimoiy soliqni 1% stavkada to‘laydi, ulardan yuridik shaxslar esa 2027-yil 1-yanvardan 2030-yil 1-yanvargacha yer va mol-mulk solig‘ini odatdagi miqdorning yarmida to‘laydi.
Toshkent atrofida havoni tozalash
O‘sha kuni Prezident Toshkent shahri va unga qo‘shni beshta tumandagi issiqxonalar uchun maxsus ekologik rejim joriy etish bo‘yicha takliflar bilan tanishdi. Bu hududlarda kuz va qish oylarida shamol kuchsiz bo‘ladi, harorat inversiyasi tufayli esa ifloslantiruvchi moddalar poytaxt yaqinida to‘planib qoladi. Takliflarga ko‘ra, qattiq yoqilg‘i yoqadigan issiqxonalar 2026-yil 1-dekabrgacha tabiiy gaz, elektr energiyasi, geotermal yoki quyosh energiyasiga yoxud issiqlik elektr stansiyalarining chiqindi issiqligiga o‘tishi ko‘zda tutiladi. Buning uchun har bir gektarga 50 mln so‘mgacha subsidiya va yetti yil muddatga 3 mlrd so‘mgacha imtiyozli kredit berish taklif etilgan. Bu chora-tadbirlar hozircha taklif bosqichida, yuqorida bayon qilingan qaror esa allaqachon imzolangan.
Nega bu muhim
Qarorda issiqlik nasoslari va geotermal isitish to‘g‘ridan-to‘g‘ri tilga olingan. Shu sababli yer issiqligidan foydalanadigan issiqxonachilar boshqa toza isitish usullaridan foydalanuvchilar bilan bir xil yordam oladi. Issiqxonalar O‘zbekistonda geotermal issiqlikdan foydalanishning eng dastlabki yo‘nalishlaridan biri: ko‘plab issiqxonalar 1970–80-yillarda gidrotermal suvlar asosida qurilgan.
