HisobotBepul o‘qish mumkin
Shimoliy Ustyurt havzasining neft-gaz geologiyasi va resurslari (Qozog‘iston va O‘zbekiston)
Petroleum Geology and Resources of the North Ustyurt Basin, Kazakhstan and Uzbekistan
https://doi.org/10.3133/b2201D
Asosiy jihatlar
- Havza maydoni taxminan 250 000 km², asosan quruqlikda; yura–uchlamchi davr jinslarining qalinligi bir necha yuz metrdan 5 km gacha.
- Poydevor janubiy ko‘tarilmalar zonasida 5,5–8 km, shimoliy zonada (Beyneu, Sam va Kosbulak botiqlari) 9–11 km chuqurlikda.
- Yura yotqiziqlarining ustki yuzasi ko‘tarilgan zonalarning janubida 2–2,5 km, shimolida 3–3,5 km, shimoliy botiqlarda esa 4–4,5 km chuqurlikda; u yerda yura yotqiziqlarining tagi 5 km va undan chuqurda.
- Bo‘r jinslarining qalinligi Kosbulak botig‘ida 2 600 m gacha, janubiy ko‘tarilmalar cho‘qqilarida 1 200–1 400 m; quyi–o‘rta yura jinslari botiqlarda 1 000 m dan qalin.
- 2 500 m dan chuqurdagi o‘rta yura qumtoshlari: g‘ovaklik 8–14%, o‘tkazuvchanlik bir necha mD dan bir necha o‘n mD gacha. Kellovey kollektori: 16–18% va 100 mD gacha. Bir necha yuz metr chuqurlikdagi eotsen qumtoshlari: g‘ovaklik odatda 30% dan yuqori.
- Toshko‘mir davri karbonat kollektorlari — yoriqli va ishqorlangan ohaktoshlar; nurash zonasidan pastda jins matritsasining g‘ovakligi 1–3%, o‘tkazuvchanligi juda past.
Qisqacha mazmun
AQSh Geologiya xizmatining (USGS) bu hisobotida Shimoliy Ustyurt havzasining neft-gaz geologiyasi baholangan. Uchburchak shaklidagi havza Kaspiy dengizi va Orol dengizi orasida, Qozog‘iston va O‘zbekiston hududida joylashgan. Uning maydoni taxminan 250 000 km², asosan quruqlikda: Ustyurt platosining shimoliy qismi va unga tutash pasttekisliklar.
Qalinligi bir necha yuz metrdan 5 km gacha bo‘lgan, asosan bo‘lakli yura–uchlamchi davr jinslari devon–trias davrining qadimiyroq jinslari ustidagi yassi botiqni to‘ldiradi. Poydevor eng baland ko‘tarilmalarda 5,5 km, eng chuqur botiqlarda esa 11 km chuqurlikda yotadi. Yura qumtoshlaridagi neft uyumlari 2,5–3 km chuqurlikda, eotsen qumtoshlaridagi gaz konlari esa atigi bir necha yuz metr chuqurlikda.
Kollektorlik xossalari chuqurlik ortishi bilan yomonlashadi: 2 500 m dan chuqurdagi o‘rta yura qumtoshlari past sifatli, sayoz eotsen qumtoshlari esa a’lo darajada. Ularning ostidagi paleozoy va trias jinslari kam o‘rganilgan, ularga faqat bir nechta quduq yetib borgan. Hisobotda harorat va qatlam suvlari haqida ma’lumot yo‘q.
Iqtibos namunasi
G. F. Ulmishek (2001). Petroleum Geology and Resources of the North Ustyurt Basin, Kazakhstan and Uzbekistan. U.S. Geological Survey Bulletin 2201-D, version 1.0. https://doi.org/10.3133/b2201D