Jurnal maqolasi
Texnogen omillarning mintaqa ekologiyasiga ta’sirini baholash
Estimation of influence of anthropogenic factors on regional ecology
- Navoi Mining and Metallurgical Combinat, Navoi, Uzbekistan
- Navoi State Mining Institute, Navoi, Uzbekistan
Asosiy jihatlar
- Nazorat: NKMK faoliyat yuritadigan hududdagi tuproq, havo, ichimlik, oqova va yer osti suvlari.
- Yillik samarali doza geotexnologik konlar, ishlab chiqarish obyektlari va yaqin aholi punktlarida baholangan.
- Uran mahsuloti solishtirma faollik bo‘yicha xalqaro cheklovlarga mosligi tekshirilgan.
Kalit so‘zlar
- yillik samarali doza
- solishtirma faollik
- radioaktiv nomuvozanat
- radiatsion omil
- samarali doza quvvati
Qisqacha mazmun
Maqolada Navoiy kon-metallurgiya kombinati (NKMK) tog‘-metallurgiya ishlab chiqarishlaridagi ekologik va radioekologik tadqiqotlar ko‘rib chiqilgan; bu ishlab chiqarishlar mintaqadagi texnogen ifloslanishga hissa qo‘shadi. Ishlar tuproq va havo nazorati; ichimlik, oqova va yer osti suvlari nazorati; geotexnologik konlar, ishlab chiqarish obyektlari va yaqin aholi punktlarida yillik umumiy samarali dozani baholash; suv resurslarining holati va ulardan foydalanish tahlili; oltin ajratib olish zavodlarining atrof-muhitga ta’siri; yerlarni rekultivatsiya qilish hamda uran ishlab chiqarish va chiqindixonalarning texnogen ifloslanishdagi ulushini o‘z ichiga olgan.
Ko‘p yillik kuzatuvlar natijalari umumlashtirilib, NKMK faoliyat yuritadigan hududda ekologik vaziyatni yaxshilash yo‘llari ko‘rsatilgan. Mualliflar yakuniy mahsulot — uranning solishtirma faollik bo‘yicha xalqaro cheklovlarga mosligini ham baholaydi. Inglizcha annotatsiyada o‘lchangan qiymatlar keltirilmagan.
Iqtibos namunasi
A. M. Muzafarov, B. R. Temirov and G. S. Sattarov (2013). Estimation of influence of anthropogenic factors on regional ecology. Gornyi Zhurnal, 2013, No. 8-1, pp. 61–64. https://rudmet.com/journal/1217/article/20661/