Jurnal maqolasiOchiq kirish
Texnogen xududlardagi yer osti va yer usti suvlarining radionuklid va kimyoviy tarkibi tahlili
- Department of General Physics, Navoi State University of Mining and Technologies, Navoi, Uzbekistan
- Laboratory of Ecology and Biology, Institute of Nuclear Physics of the Academy of Sciences of Uzbekistan, Tashkent, Uzbekistan
- Central Research Laboratory, Navoi Mining and Metallurgical Combinat, Navoi, Uzbekistan
- Samarkand State University, Samarkand, Uzbekistan
Asosiy jihatlar
- Minerallashuv: 1,2 g/l (Navoiydagi Zarafshon), 1,6–2,1 g/l (Amudaryo), 0,85 g/l (Damxo‘ja tarmog‘i), 1,12 g/l (Amu-Buxoro kanali); me’yor 1 g/l.
- Uran-238 0,53–0,81 Bk/l; radiy-226 0,014–0,032 Bk/l; toriy-232 0,16–0,37 Bk/l; poloniy-210 0,008–0,052 Bk/l.
- Yig‘indi alfa-aktivlik 0,17–0,20 Bk/l, beta-aktivlik 0,22–0,60 Bk/l (me’yorlar 0,2 va 2,0 Bk/l).
- Qo‘rg‘oshin 0,10–0,17 mg/dm³ (ruxsat etilgani 0,10 mg/dm³); marganes 4,98 mg/dm³ gacha.
Annotatsiya
This article presents the results of evaluating the feasibility of methods for analyzing the radionuclide and chemical composition of natural waters. There are numerous chemical, physical, physico-chemical, and core-physical methods for analyzing the radionuclide and chemical composition of natural waters. In natural waters, in most cases it is determined - solids, pH values, anions - Cl-, NO2-, NO3-, СО32-, HCO3-, SO42-, and their sum, cations - Ca+, Mg+, Na++K+, Fe3+, NH4 and their sum and concentration of metals Mn, Pb, Cu, Zn, Co, Cr, Ni.
Maqoladagi inglizcha annotatsiya. Mualliflar annotatsiyasi CC BY-NC 4.0 litsenziyasi asosida keltirilgan. Annotatsiya ingliz tilida berilgan.
Kalit so‘zlar
- radionuklid tarkibi
- kimyoviy tarkibi
- tabiiy suvlar
- tahlil usullari
- quruq qoldiq
- metallar kontsentratsiyasi
Sodda qilib aytganda
Suv namunalari olti nuqtadan olingan: Navoiy shahridagi Zarafshon, Sarimoy posyolkasi, Cholish ko‘prigi va Jumurtov yonidagi Amudaryo, Damxo‘ja irrigatsiya tarmog‘i hamda G‘ijduvon ko‘prigi yonidagi Amu-Buxoro kanali; oltitasi ham daryo, kanal yoki sug‘orish tarmog‘i. Anion va kationlar fotokolorimetrik usulda, marganes, qo‘rg‘oshin, mis, rux, kobalt, xrom va nikel atom-absorbsion usulda, quruq qoldiqning yig‘indi alfa- va beta-aktivligi UMF-2000 radiometrida o‘lchangan. Uran-238, radiy-226, toriy-232 va poloniy-210 miqdorlari ham keltirilgan.
Minerallashuv Navoiydagi Zarafshon suvida 1,2 g/l; Sarimoy, Cholish ko‘prigi va Jumurtovdagi Amudaryo suvida 1,6, 1,8 va 2,1 g/l; Damxo‘ja tarmog‘ida 0,85 g/l; Amu-Buxoro kanalida 1,12 g/l, ichimlik suvi uchun me’yor esa 1 g/l. Qo‘rg‘oshin oltita namunaning barchasida 0,10–0,17 mg/dm³, ya’ni maishiy suvlar uchun ruxsat etilgan 0,10 mg/dm³ ga teng yoki undan yuqori; marganes eng ko‘p Navoiyda — 4,98 mg/dm³.
Uran-238 0,53–0,81 Bk/l, radiy-226 0,014–0,032 Bk/l, toriy-232 0,16–0,37 Bk/l, poloniy-210 0,008–0,052 Bk/l. Yig‘indi alfa-aktivlik 0,17–0,20 Bk/l, beta-aktivlik 0,22–0,60 Bk/l bo‘lib, ichimlik suvi uchun belgilangan 0,2 va 2,0 Bk/l me’yorlaridan oshmaydi. Mualliflar xulosasiga ko‘ra, bu usullar tabiiy suvlarning radionuklid va kimyoviy tarkibini baholash uchun maqbul.
Iqtibos namunasi
A. R. Juraqulov, B. I. Kurbanov, A. M. Muzafarov and U. E. Haydarov (2025). Analysis of the radionuclide and chemical composition of groundwater and surface water in technogenic areas. International Journal of Advanced Technology and Natural Sciences, 6(1), 27–30. https://sciencealgorithm.uz/?portfolio=texnogen-xududlardagi-yer-osti-va-yer-usti-suvlarining-radionuklid-va-kimyoviy-tarkibi-tahlili