Jurnal maqolasiBepul o‘qish mumkin
Gaz konlari zaxiralarini turli usullarda baholash asosida ularni ishlatishning ayrim masalalarini hal qilish
Решение некоторых задач разработки газовых месторождений на основе оценки их запасов различными методами
- Gissarneftegaz JV, Uzbekistan
- Tashkent State Technical University, Tashkent, Uzbekistan
- UZ-KOR Gas Chemical JV LLC, Uzbekistan
Asosiy jihatlar
- O‘rtacha qatlam harorati: XV gorizont gaz uyumida 111,9 °C, XVa gorizont o‘rtasida 112,6 °C.
- O‘rtacha geotermik gradient 100 m ga 2,23 °C; geotermik pog‘ona 46,19 m/°C.
- O‘rtacha qatlam bosimi 32,38–33,04 MPa; anomallik koeffitsiyentlari 1,075–1,113.
- Qatlam bosimi 2015-yil 1-yanvargacha 31,7 MPa dan 17 MPa gacha, ya’ni 53,6% ga pasaygan.
- Ochiq g‘ovaklik 1,9–13,9% (dolomitlar) va 2,2–8,5% (ohaktoshlar); o‘tkazuvchanlik 0,01–46,8·10⁻³ mkm² va 0,01–0,5·10⁻³ mkm².
- Struktura −2 600 m izogipsa bo‘yicha 6 400 × 1 700 m, balandligi 190–200 m.
Kalit so‘zlar
- qatlam harorati
- geotermik gradient
- qatlam bosimi
- yuqori yura karbonatlari
- gaz kondensati
- Shimoliy G‘uzor koni
Qisqacha mazmun
Gaz zaxiralarini hisoblashga bag‘ishlangan bu maqolada Shimoliy G‘uzor gaz-kondensat koni uchun hajmiy usul, bosim pasayishi usuli va statistik usullar bilan olingan baholar solishtiriladi. O‘zbekistonda uglevodorodlar qazib olinishining qariyb 90% Buxoro–Xiva regioniga, asosan uning yura karbonat formatsiyasiga to‘g‘ri keladi.
Shimoliy G‘uzor 1991-yilda ochilgan. Uning XV va XVa mahsuldor gorizontlari yuqori yura dolomitlari va ohaktoshlaridan iborat bo‘lib, umumiy gaz-suv kontaktiga ega yagona gaz rezervuarini hosil qiladi; struktura — shimoli-sharqiy yo‘nalishdagi braxiantiklinal, −2 600 m izogipsa bo‘yicha o‘lchami 6 400 × 1 700 m, balandligi 190–200 m. Ochiq g‘ovaklik dolomitlarda 1,9–13,9%, ohaktoshlarda 2,2–8,5%; ikkalasi ham yoriqli-g‘ovakli kollektorlar. O‘rtacha qatlam harorati XV gorizont gaz uyumida 111,9 °C, XVa gorizont o‘rtasida 112,6 °C. O‘rtacha geotermik gradient 100 m ga 2,23 °C, geotermik pog‘ona 46,19 m/°C.
O‘rtacha qatlam bosimi uyumning yuqori qismida 32,38 MPa, o‘rta qismida 32,9 MPa, gaz-suv kontakti sathida 33,04 MPa; bosim anomalligi koeffitsiyentlari 1,075–1,113. Kon 2007-yilda ishga tushirilgan. Qazib olish 2009-yilda eng yuqori darajaga yetgan va 2010-yildan quduqlar mahsulotining suvlanishi ortishi hamda qatlam bosimi 31,7 dan 17,0 MPa gacha pasayishi bilan keskin kamaygan. 2015-yil 1-yanvar holatiga 13 ta quduq burg‘ulangan, ulardan 7 tasi ishlab turgan. Bosim pasayishi usuli hajmiy usulda hisoblangan zaxiraning 67,33% ini beradi.
Iqtibos namunasi
A. H. Agzamov, O. G. Khayitov and O. P. Matniyazov (2017). Addressing some tasks in the development of gas deposits on the basis of estimation of their stocks by various methods. O‘zbekiston neft va gaz jurnali (Uzbek Journal of Oil and Gas), No. 4, 2017, pp. 32–35. https://drive.google.com/file/d/10PfmwiVqczax_lLevqMinM6htvt2J8d0/view