Jurnal maqolasiBepul o‘qish mumkin
Toshkentoldi artezian havzasi yer osti suvlarining izotop tarkibi
Изотопный состав подземных вод Приташкентского артезианского бассейна
- Institute of Seismology, Academy of Sciences of the Republic of Uzbekistan, Tashkent, Uzbekistan
Asosiy jihatlar
- O‘n bitta namuna olish nuqtasi: IOBK, Nazarbek va Zam-zam quduqlari (Zangiota tumani); Tekstil (Toshkent); Yangiyo‘l; Chotqol va Chimyon sanatoriylari, Ozodboshi va Minora (Bo‘stonliq tumani); A. Yassaviy, Mersian sanatoriysi (Yuqori Chirchiq tumani); Qirqqiz bulog‘i.
- 2006–2023-yillar ma’lumotlari, asosan 2013–2023; har bir nuqtada ikkitadan o‘ntagacha sana.
- Yer osti suvlarining δ¹⁸O va δ¹³C izotoplari ko‘rsatilgan; zilzilalar sanasi, energetik sinfi (LogR) va masofasi bilan belgilangan.
Kalit so‘zlar
- kislorod izotoplari
- uglerod izotoplari
- yer osti suvlari
- termal suvlar
- Toshkentoldi artezian havzasi
- zilzila darakchilari
- sanatoriylar
Qisqacha mazmun
O‘zbekiston Fanlar akademiyasi Seysmologiya instituti mualliflari Toshkentoldi artezian havzasining seysmik zonalaridagi quduqlar yer osti suvlarida δ¹⁸O va δ¹³C ning 2013–2023-yillardagi grafiklarini, uchta quduq bo‘yicha esa avvalroq (2006 va 2012-yillar) ma’lumotlarni ham keltiradi va har bir grafikda shu davrdagi zilzilalarni belgilaydi. Quduqlar orasida Zangiota tumanidagi Nazarbek qudug‘i va Zam-zam sanatoriysi, Bo‘stonliq tumanidagi Chotqol va Chimyon sanatoriylari hamda Ozodboshi, Yuqori Chirchiq tumanidagi Mersian sanatoriysining A. Yassaviy qudug‘i, shuningdek Toshkent va Yangiyo‘ldagi quduqlar bor.
Izotop ma’lumotlarini hududning geologik tuzilishi va gidrogeologik sharoitlari bilan taqqoslab, mualliflar shunday xulosaga keladi: faol suv almashinuvi va infiltratsion to‘yinishga ega suvli gorizontlarda δ¹⁸O manfiy, juda sekin suv almashinuvi va sedimentatsion suvlar ustun bo‘lgan gorizontlarda musbat, aralash suvli gorizontlarda esa oraliq qiymatga ega. O‘zgarishlarning xilma-xilligini ular zilzilalarning seysmogen mexanizmi va uzilma zonalarining seysmik faolligidagi farqlar bilan bog‘laydi.
Grafiklarda qiymatlar «об.%» (hajm bo‘yicha foiz) da berilgan, maqolada esa usul, laboratoriya va taqqoslash standarti nomlanmagan. Annotatsiyada deyteriy va tritiy tilga olingan, ammo vodorod izotoplari bo‘yicha ma’lumot keltirilmagan.
Iqtibos namunasi
A. V. Rasulov, G. I. Khasanova and F. Kh. Sadirov (2025). Isotopic composition of groundwater of the Pretashkent artesian basin. Geologiya fanlari universiteti xabarlari (Bulletin of the University of Geological Sciences), No. 1, 2025, pp. 27–30. https://files.uzgeouniver.uz/media/files/%D0%92%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA_1_2025.pdf