Jurnal maqolasiBepul o‘qish mumkin
Buxoro–Xiva neft-gazli regioni Beshkent bukilmasidagi anomal yuqori qatlam bosimlarini o‘rganish
Изучение аномально высоких пластовых давлений Бешкентского прогиба Бухаро-Хивинского нефтегазоносного региона
- Institute of Geology and Exploration of Oil and Gas Fields (IGIRNIGM), Tashkent, Uzbekistan
Asosiy jihatlar
- Beshkent bukilmasida qatlam bosimining anomallik koeffitsiyenti 0,96 dan 2 gacha.
- Yuqori va o‘rta yura karbonat yotqiziqlari, 87 ta obyekt: qatlam bosimi 290,5–638,5 atm, g‘ovaklik 5,4–12,15%.
- Bu obyektlarda tuz-angidrit formatsiyasining qalinligi 55–992 m; bukilmaning depressiya qismida taxminan 1 000 m.
- Tuz-angidrit formatsiyasi qalinligi bilan korrelyatsiya koeffitsiyenti: qatlam bosimi va g‘ovaklik uchun 0,74 dan yuqori, anomallik koeffitsiyenti uchun taxminan 0,7.
- G‘ovaklik va anomallik koeffitsiyenti orasidagi korrelyatsiya koeffitsiyenti −0,705.
- Fatsiyalarga ko‘ra anomallik koeffitsiyenti: laguna fatsiyasida taxminan 0,96–1,1, rif fatsiyasida 1,15–1,3, depressiya fatsiyasida 1,35–1,85.
Annotatsiya
Hypotheses explaining the possibility of abnormally high reservoir pressure are considered. The geological features of the Beshkent trough associated with the occurrence of zones of abnormally high formation pressures have been studied. The permeability-permeability, stress and geological parameters of the study area are analyzed. An analysis of factors affecting pore pressure and porosity is presented. The relationship between the coefficient of reservoir pressure anomaly and porosity for the Upper and Middle Jurassic carbonate rocks is determined.
Ingliz tilidagi annotatsiya jurnal sonining PDF faylidan olingan. Mualliflar annotatsiyasi litsenziyasi asosida keltirilgan. Annotatsiya ingliz tilida berilgan.
Sodda qilib aytganda
Neft-gaz geologiyasi nuqtayi nazaridan yozilgan bu maqola Buxoro–Xiva regionidagi Beshkent bukilmasining anomal yuqori qatlam bosimlariga bag‘ishlangan. Bunday bosim bukilmadagi barcha konlar va istiqbolli maydonlarda uchraydi, qatlam bosimining anomallik koeffitsiyenti 0,96 dan 2 gacha. Chuqur quduqlarni burg‘ulashdagi avariyalar ko‘pincha aynan anomal yuqori bosim zonalari bilan bog‘liq.
Hisor tizmasining janubi-g‘arbiy tarmoqlarida va Chorjo‘y pog‘onasida bir-biri bilan almashinib keladigan tuz va angidrit qatlamlaridan iborat qalin yura kompleksi bor. Bu tuz-angidrit formatsiyasi neft va gaz uyumlarini gidrodinamik jihatdan ajratib turuvchi qoplama vazifasini bajaradi. Mualliflar Beshkent bukilmasidagi yuqori va o‘rta yura karbonat yotqiziqlarining 87 ta obyektida qatlam bosimi, g‘ovaklik va tuz-angidrit formatsiyasi qalinligini taqqoslagan. Qatlam bosimi 290,5–638,5 atm, g‘ovaklik 5,4–12,15%, tuz-angidrit formatsiyasining qalinligi 55–992 m.
Tuz-angidrit formatsiyasi qalinlashgan sari qatlam bosimi va anomallik koeffitsiyenti ortadi, g‘ovaklik esa kamayadi: bosim va g‘ovaklik uchun korrelyatsiya koeffitsiyenti 0,74 dan yuqori, anomallik koeffitsiyenti uchun taxminan 0,7. Anomallik koeffitsiyenti ortishi bilan ham g‘ovaklik kamayadi (korrelyatsiya koeffitsiyenti −0,705); mualliflar buni kollektorning gillanishi hamda kalsitning qayta cho‘kishi, dolomitlanish kabi ikkilamchi jarayonlar bilan izohlaydi. Tuz-angidrit formatsiyasi shimoli-g‘arbdan janubi-sharqqa tomon qalinlashib, bukilmaning depressiya qismida taxminan 1 000 m ga yetadi. Anomallik koeffitsiyenti fatsial zonaga bog‘liq: laguna fatsiyasida taxminan 0,96–1,1, rif fatsiyasida 1,15–1,3, depressiya fatsiyasida 1,35–1,85.
Mualliflar xulosasiga ko‘ra, bukilmaning karbonat yotqiziqlarida anomal yuqori bosim bo‘lishini belgilovchi asosiy regional geologik omil — tuz-angidrit formatsiyasi. Anomal yuqori bosim g‘ovaklikning o‘zgaruvchanligini ta’minlaydi, flyuid filtratsiyasini belgilovchi qatlam energiyasining manbai bo‘ladi va yotqiziqlarning mahsuldorligiga ta’sir qilishi mumkin. Tog‘ jinslarining elastik xossalari bu bosimga bog‘liq bo‘lgani uchun mualliflar quduqlar orasidagi qatlam bosimini seysmik qidiruv ma’lumotlari asosida bashorat qilish mumkin deb hisoblaydi.
Iqtibos namunasi
O. A. Karshiev and K. M. Tokareva (2023). Study of anomalously high formation pressure of the Beshkent trough of the Bukhara-Khiva oil and gas bearing region. Geologiya i mineral'nye resursy (Geology and Mineral Resources), No. 2, 2023, pp. 58–60. https://mridm.uz/en/assets/journal/pdf/2_2023.pdf