Jurnal maqolasiOchiq kirish
Yoshlik konini o‘zlashtirish jarayonida o‘zgaruvchan gidrogeologik sharoitlarning o‘ziga xos xususiyatlari to‘g‘risida
Об особенностях изменения гидрогеологических условий при разработке месторождения Ёшлик
- Almalyk branch of Tashkent State Technical University, Almalyk, Uzbekistan
Asosiy jihatlar
- Kon ochilishidan oldin yer osti suvlarining chuqurligi: 25–38 m; regional darzlik taxminan 100 m chuqurlikkacha yetadi.
- Filtratsiya koeffitsiyenti: 0,004 m/sutka (darz-grunt suvlari), 0,127 m/sutka (darz-tomir suvlari), 0,065 m/sutka (kon bo‘yicha umuman).
- Darz suvlari: quruq qoldiq o‘rtacha 300–1040 mg/l, ayrim buloqlarda 2000 mg/l va undan ko‘p; qattiqlik 5,4–13,2 mg-ekv/l; pH 6,2–7,6.
- Karyerga kutilayotgan suv oqimi: 32–44 l/s (eng yuqori o‘rtacha yillik), 63–75 l/s (eng yuqori o‘rtacha oylik), 29–41 l/s (ko‘p yillik o‘rtacha).
Annotatsiya
The article deals with the formation, filtration, movement and conditions of groundwater occurrence in the field. The factors of water influx leading to the accumulation of groundwater during the development of the field, the nature of the watering of Paleozoic deposits along all sides and ledges are given. The study found that the regime of water occurrence is characterized by seasonal changes in atmospheric precipitation. The results of chemical analyzes of groundwater are presented, a forecast is made about possible changes in the chemical composition of groundwater during the development of the deposit. Information is given on the conservation of heads, leading to a decrease in the stability of benches, sides and to the moistening of a mineral, a decrease in its quality characteristics.
Maqoladagi inglizcha annotatsiya. Mualliflar annotatsiyasi CC BY-NC 4.0 litsenziyasi asosida keltirilgan. Annotatsiya ingliz tilida berilgan.
Sodda qilib aytganda
Yoshlik koni Ohangaronning chap irmog‘i Olmaliqsoy havzasida joylashgan, sharqda Qalmoqqir koni, janubda Qoramozor tog‘lari bilan chegaradosh. Kon maydonining 55% dan ortig‘ini intruziv jinslar, taxminan 40% ini vulkanogen qatlamlar, 5% dan kamini qatlamli terrigen va karbonat jinslar egallaydi. Kon ochilishidan oldin yer osti suvlari 25–38 m chuqurlikda yotgan va relyef nishabi bo‘ylab shimol va shimoli-g‘arbga oqqan. 1984-yilda Olmaliqsoy yuqori oqimida to‘g‘on bilan to‘sib, suvi 600 m uzunlikdagi tunnel orqali boshqa tomonga burib yuborilgan.
Mualliflar zamonaviy allyuviydagi suvli qatlamni, paleozoy jinslarining beshta guruhidagi (jumladan, gidrotermal o‘zgargan o‘rta toshko‘mir jinslari) ochiq darzlardagi yer osti suvlarini va yoriqlar bo‘ylab darz-tomir suvlarini ajratadi. Darz-grunt suvlari faqat atmosfera yog‘inlari hisobiga to‘yinadi; ularning sathi fevral oxiridan ko‘tarilib, may oxiri – iyun boshida eng yuqori, noyabrda eng past bo‘ladi. Ularning minerallashuvi to‘yinish hududidan sizib chiqish hududiga tomon 220 dan 800–900 mg/l gacha ortadi; quruq qoldiq yil davomida o‘rtacha 300–1040 mg/l, ayrim buloqlarda 2000 mg/l va undan ko‘p, qattiqlik 5,4–13,2 mg-ekv/l, pH 6,2–7,6. Darz-tomir suvlarining sarfi yil davomida 9,3–12,5 l/s, vodiylar yoriqlarni kesib o‘tgan joylardagi buloqlar 0,5–1 l/s, kamdan-kam hollarda 10–17 l/s suv beradi. Olmaliqsoy allyuviysidagi suv gidrokarbonatli-kalsiyli, quruq qoldig‘i 0,16–0,28 g/l.
Mualliflar gidrogeologik sharoitni oddiy deb baholaydi: suvli jinslar suvni yomon o‘tkazadi, regional yoriqlar karyerga kam suv qo‘shadi va yer osti suvlari kon ishlariga to‘siq bo‘lmaydi. O‘rtacha filtratsiya koeffitsiyenti darz-grunt suvlari uchun 0,004 m/sutka, darz-tomir suvlari uchun 0,127 m/sutka, kon bo‘yicha umuman 0,065 m/sutka. Ularning hisobiga ko‘ra, karyer har metr chuqurlashganda suv oqimi 0,23 l/s ga ortadi va yana 75 m chuqurlashgach 31,7 l/s ga yetadi.
Iqtibos namunasi
Yu. P. Isomatov and B. A. Gaibnazarov (2021). On the peculiarities of changes in hydrogeological conditions during the development of the Yoshlik field. International Journal of Advanced Technology and Natural Sciences, 2(1), 4–8. https://sciencealgorithm.uz/?portfolio=%D0%BE%D0%B1-%D0%BE%D1%81%D0%BE%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8F%D1%85-%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F-%D0%B3%D0%B8%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%BB