Jurnal maqolasiBepul o‘qish mumkin
Geotermobarik sharoitlarning Sudochye botig‘i gaz kondensatlarining xossalari va tarkibiga ta’siri
Влияние геотермобарических условий на свойства и состав газоконденсатов Судочьего прогиба
- Institute of Geology and Exploration of Oil and Gas Fields (IGIRNIGM), Tashkent, Uzbekistan
Asosiy jihatlar
- Yura jinslarida qatlam harorati: 1 470–3 807 m chuqurlikda 45,0–149,2 °C.
- Botiqning janubiy qismida (Raushan, Qo‘ng‘irot) geotermik gradient 3,8–4,0 °C/100 m.
- Shimoliy Oroldan Sharqiy Mo‘ynoqqacha: chuqurlik farqi 49–90 m bo‘lganda harorat 11–15 °C yuqori.
- Yuqori yura tomi 1 098–2 390 m da: boshlang‘ich bosim 11,8–25,4 MPa. O‘rta yura tomi 1 680–2 727 m da: 18,2–29,2 MPa.
- I zona: 16,5–25,0 MPa va 52–80 °C. II zona: 25,0–38,5 MPa va 75–149,2 °C.
- O‘lchovlarning 70% ida bosim anomalligi koeffitsiyenti 0,96–1,05; qolganlarida 1,06–1,19.
Kalit so‘zlar
- qatlam harorati
- qatlam bosimi
- geotermik gradient
- Sudochye botig‘i
- Ustyurt
- yura
- gaz kondensati
Qisqacha mazmun
Neft va gaz konlari geologiyasi hamda qidiruvi instituti (IGIRNIGM) mualliflari Sudochye botig‘ining ko‘p qatlamli konlarida qatlam bosimi va harorati gaz kondensatlari xossalarini qanday o‘zgartirishini o‘rganadi. Yura jinslarida bosim asosan normal gidrostatik (nuqtaviy o‘lchovlarning 70% i, anomallik koeffitsiyenti 0,96–1,05), kamroq hollarda ko‘tarilgan (1,06–1,19). Yuqori yura tomida, 1 098–2 390 m chuqurlikda, boshlang‘ich qatlam bosimi Shegedan Urga tomon hamda Raushan va Qo‘ng‘irot tomon 11,8 dan 25,4 MPa gacha ortadi; o‘rta yura tomida, 1 680–2 727 m chuqurlikda, u 18,2–29,2 MPa.
Yura jinslarida hozirgi qatlam harorati 1 470–3 807 m chuqurlikda 45,0–149,2 °C. U shimoli-g‘arbdan (Murun, Qabanboy) janubi-sharqqa (Shege) tomon pasayadi. Shimoliy Oroldan sharqqa, Sharqiy Mo‘ynoqqa tomon chuqurlik farqi atigi 49–90 m bo‘lgani holda harorat 11–15 °C ga ortadi; mualliflar buni janubdan shimolga o‘tuvchi Orol-Qizilqum uzilmasi bo‘ylab issiqlik va massaning ko‘tarilishi bilan bog‘laydi. Harorat botiqning cho‘kkan janubiy qismida (Raushan, Qo‘ng‘irot) eng yuqori, u yerda geotermik gradient 3,8–4,0 °C/100 m. Harorat va bosim chuqurlik bilan birga ortadi (R² = 0,85).
Mualliflar botiqni ikki termodinamik zonaga ajratadi. I zonada, 16,5–25,0 MPa va 52–80 °C sharoitda, yuqori yura kondensatlari (Sharqiy Berdaq, Uchsoy, Surgil) yengil. II zonada, 25,0–38,5 MPa va 75–149,2 °C sharoitda, kondensatlar o‘rtacha og‘ir va og‘ir, asfaltitlardan keritlar va antraksolitlargacha bo‘lgan qattiq bitumlar keng tarqalgan; antraksolitlar Sharqiy Berdaqning 13-qudug‘i va Shimoliy Berdaqning 1-qudug‘idagi (3 800 m) chuqur gorizontlarda uchraydi. Chuqurlik ortishi bilan kondensat zichligi hamda aromatik va naften uglevodorodlar ulushi ortadi.
Iqtibos namunasi
N. M. Akramova, S. A. Rubtsova and L. S. Akhmedzhanova (2008). Influence of geothermobaric conditions on the properties and composition of gas condensates of the Sudochye trough. O‘zbekiston neft va gaz jurnali (Uzbek Journal of Oil and Gas), No. 4, 2008, pp. 24–25. https://drive.google.com/file/d/1Fin6Cp-v-eVHISg8qMXcGpbOWPswWy-4/view